Spełniona wizja budowniczego bazyliki

Po ponad wieku

W dniach od 9 do 16 lipca Roku Pańskiego 2026 w Bazylice Najświętszego Serca Jezusowego w Krakowie dokonało się wydarzenie o wyjątkowym znaczeniu dla dziejów tej świątyni. Po upływie ponad stu lat od zakończenia jej budowy został bowiem dopełniony jeden z istotnych elementów pierwotnej koncepcji architekta Franciszka Mączyńskiego, który już w latach 1909–1912 przewidział w nawie głównej miejsca przeznaczone dla monumentalnych figur świętych.

W czwartek 16 lipca, po Mszy św. sprawowanej o godz. 9.30, do wnętrza bazyliki wjechały trzy specjalistyczne podnośniki. Rozpoczęła się wówczas końcowa faza prac związanych z instalacją sześciu monumentalnych figur świętych i błogosławionych – wybitnych czcicieli Najświętszego Serca Jezusowego. Nad przebiegiem prac czuwali doświadczeni specjaliści wykonujący prace na wysokości, którzy z wielką precyzją i starannością umieścili rzeźby na przygotowanych dla nich konsolach.

Świadkiem tej historycznej chwili był również autor dzieł, prof. Wincenty Kućma (ur. 1935), który z uwagą i wzruszeniem obserwował instalację swoich rzeźb. Gdy ostatnia z figur zajęła przeznaczone jej miejsce, zamysł architekta sprzed ponad wieku został wreszcie urzeczywistniony.

Święci czciciele Serca Jezusowego w przestrzeni bazyliki

Na konsolach znajdujących się po obu stronach nawy głównej stanęły figury świętych i błogosławionych, którzy w szczególny sposób związali swoje życie i apostolskie posłannictwo z tajemnicą Najświętszego Serca Jezusa. Miejsca, które przez 114 lat oczekiwały na swoje przeznaczenie, otrzymały wreszcie dzieła harmonijnie wpisujące się w architekturę świątyni i jeszcze pełniej wyrażające jej duchowy program.

Idea wykonania figur nabrała konkretnych kształtów po roku 2021, kiedy w bazylice uroczyście obchodzono stulecie poświęcenia Polski Najświętszemu Sercu Jezusowemu. Jezuicka konsulta ds. Bazyliki wraz z rektorem Kolegium, ks. Wacławem Królikowskim oraz prefektem bazyliki, ks. Jarosławem Naliwajko, podjęła decyzję o wyborze przedstawionych postaci i powierzeniu wykonania dzieła prof. Wincentemu Kućmie. Zamiarem było nie tylko upamiętnienie jubileuszu, lecz również złożenie szczególnego wotum wdzięczności Bożemu Sercu.

Mistrz sztuki sakralnej

Autorem rzeźb jest prof. Wincenty Kućma – wybitny polski rzeźbiarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie i jeden z najwybitniejszych współczesnych twórców sztuki sakralnej. W chwili ukończenia dzieła artysta liczył dziewięćdziesiąt jeden lat, a wykonaniu figur poświęcił cztery lata twórczej pracy. Jego bogaty dorobek obejmuje setki realizacji pomnikowych i religijnych znajdujących się w licznych świątyniach Europy, Ameryki Północnej i Azji.

Szczególne miejsce w twórczości Profesora zajmują monumentalne realizacje dla Sanktuarium św. Jana Pawła II w Krakowie, Golgota Jasnogórska, Droga Krzyżowa na Jasnej Górze oraz liczne przedstawienia świętych i błogosławionych, które na trwałe wpisały się w krajobraz współczesnej sztuki chrześcijańskiej.

Sześć świadectw miłości do Serca Jezusowego

Wykonane z drewna lipowego figury przedstawiają: bł. Bernarda Franciszka de Hoyos SJ, św. Klaudiusza de la Colombière SJ, św. Małgorzatę Marię Alacoque, św. Faustynę Kowalską, bł. Anielę Salawę oraz św. Karola de Foucauld.

Każda z figur mierzy 2,70 m wysokości i waży od 250 do 300 kilogramów. Monumentalność ich formy współistnieje z niezwykłą subtelnością opracowania. Na powierzchni drewna pozostawiono wyraźne ślady dłuta – znak ręki mistrza i charakterystyczny rys twórczości Wincentego Kućmy. Drewno lipowe zostało powoskowane na gorąco, dzięki czemu wydobyto jego naturalne piękno i szlachetność.

Z tej surowej, a zarazem pełnej ekspresji materii artysta wydobył nie tylko indywidualne rysy postaci, lecz także ich wewnętrzne, duchowe piękno. Twarze świętych i błogosławionych zdają się prowadzić milczący dialog z modlącymi się, zapraszając każdego do kontemplacji tajemnicy Najświętszego Serca Jezusa.

Nowy rozdział w dziejach bazyliki

Nowe rzeźby harmonijnie dopełniły wnętrze bazyliki i wpisały się w wielką tradycję artystyczną tej świątyni. Dzieła Wincentego Kućmy stanęły obok prac wybitnych twórców związanych z jej wystrojem: Franciszka Mączyńskiego, Karola Hukana, Ksawerego Dunikowskiego, Jana Raszki, Leonarda Stroynowskiego, Jana Bukowskiego, Piotra Stachiewicza, prof. Czesława Dźwigaja i Michała Gołąbka. Powstała w ten sposób wyjątkowa jedność dzieł pochodzących z różnych epok, a zarazem wspólne świadectwo wiary wyrażonej językiem sztuki.

Instalacja sześciu figur świętych czcicieli Najświętszego Serca Jezusowego posiada znaczenie nie tylko artystyczne i historyczne, lecz przede wszystkim duchowe. Przypomina bowiem, że kult Serca Jezusowego, stanowiący od początku serce i charyzmat tej świątyni, nie należy jedynie do przeszłości, ale pozostaje żywym źródłem chrześcijańskiej nadziei i nieustanną inspiracją dla kolejnych pokoleń wiernych.

Niech więc te monumentalne figury, wyrzeźbione ręką wielkiego artysty naszych czasów, przez długie lata prowadzą wszystkich nawiedzających tę bazylikę ku głębszemu poznaniu i umiłowaniu Najświętszego Serca Jezusa oraz ku naśladowaniu świętych, którzy całym swoim życiem odpowiedzieli na wezwanie płynące z Jego miłości.

Ad maiorem Dei gloriam et in honorem Sacratissimi Cordis Iesu.

Opublikowano na stronie AM Polska