Przesłanie teologiczne mozaik ołtarza głównego Bazyliki Serca Jezusa

Przesłanie teologiczne mozaik ołtarza głównego Bazyliki Serca Jezusa

W poprzednim artykule omówiliśmy dekoracje i przesłanie teologiczne półkolistego pola górującego nad całością wnętrza konchy, a przedstawiającego Ducha Świętego i Jego dary. W tym artykule zajmiemy się symboliką ikonograficzną wyrażającą teologiczny przekaz zawarty w dekoracji dwunastu kasetonów, położonych centralnie w środkowej części konchy, stanowiących symboliczną oś kompozycji.

Czytaj więcej O tej wersjiPrzesłanie teologiczne mozaik ołtarza głównego Bazyliki Serca Jezusa
Ołtarz główny w Bazylice Serca Jezusa w Krakowie

Ołtarz główny w Bazylice Serca Jezusa w Krakowie

Projektodawcą Bazyliki był utalentowany młody polski architekt Franciszek Mączyński (1874-1947). Kiedy w 1907 r. ojcowie jezuici zlecili mu prace nad projektem świątyni, miał zaledwie 33 lata. Wykonał aż trzy projekty (secesyjny, neoromańsko-neogotycko-neobarokowy i postsecesyjny) i jak napisał ks. J.L. Kontkowski SJ, w książce pt.: Jezuicki Kościół Serca Jezusa w Krakowie, ten trzeci okazał się najbardziej spójny w rzucie i zwarty w bryle, i najbardziej malowniczy. To właśnie ten projekt został przyjęty i przeznaczony do realizacji.

      W roku 1914 Mączyński zaprojektował do tej świątyni również ołtarz główny; nawiązuje on stylem do włoskiego neorenesansu. Czytaj więcej O tej wersjiOłtarz główny w Bazylice Serca Jezusa w Krakowie

Dobry Pasterz

Dobry Pasterz

Mozaika tak zatytułowana znajduje się w środkowej arkadzie północnej nawy głównej. Scena jest ilustracją ewangelicznej przypowieści zapisanej przez św. Łukasza (15,1-7). Jej projekt wykonał Leonard Stroynowski. Układanie mozaiki Dobrego Pasterza zostało zakończone w połowie roku 1923 roku. Bratu zakonnemu, jezuicie, Wojciechowi Pieczonce pomagał w jej złożeniu Teodor Podobieński. Od wykonania tej mozaiki rozpoczęto dekoracje w nawie głównej świątyni. Układanie jej trwało ponad sześć miesięcy.

Czytaj więcej O tej wersjiDobry Pasterz
Jezus pukający do drzwi grzesznika

Jezus pukający do drzwi grzesznika

Mozaika tak zatytułowana znajduje się po prawej stronie nawy głównej świątyni, w środkowym łuku międzyarkadowym arkady południowej. Jak wszystkie pozostałe mozaiki w tej części bazyliki również i ta została zaprojektowana przez Leonarda Stroynowskiego. Wykonał ją jezuicki brat zakonny Wojciech Pieczonka. Prace artystyczne trwały przy niej od połowy roku 1923 do maja 1924 roku i, jak zawsze w tego typu misternym zajęciu, wymagały niemalże benedyktyńskiej cierpliwości. Mozaika jest niezwykle barwna, dominują w niej jasne zdecydowane kolory, a tło zdobią błyszczące złote refleksy.

Czytaj więcej O tej wersjiJezus pukający do drzwi grzesznika
Przebaczenie jawnogrzesznicy

Przebaczenie jawnogrzesznicy

Relicti sunt duo: misera et misericordia.
I pozostało ich dwoje: nędza i miłosierdzie

święty Augustyn

      Mozaika tak zatytułowana dekoruje jedno z trzech pól łuków międzyarkadowych po prawej stronie nawy głównej, gdy patrzymy w kierunku prezbiterium. Znajduje się ona w pierwszym polu od strony ołtarza. Scena jest ilustracją ewangelicznego zdarzenia, zapisanego przez św. Jana w 8. rozdziale (1-11). Leonard Stroynowski wykonał jej projekt wraz z pozostałymi pięcioma kartonami w 1922 roku. Natomiast z tysięcy ceramicznych maleńkich płytek, wykonanych w weneckiej firmie Societa Anonima Industria Mosaici e Vetri Artistici, mozaikę złożył brat Wojciech Pieczonka SJ, a pomagał mu w tym brat Teodor Podobieński SJ. Tym razem układanie detali trwało zaledwie dwa miesiące tj. przez marzec i kwiecień 1925 roku.

Czytaj więcej O tej wersjiPrzebaczenie jawnogrzesznicy
Samarytanka przy studni

Samarytanka przy studni

Mozaika zatytułowana Jezus z kobietą przy studni ukazuje scenę spotkania Samarytanki ze Zbawicielem, który w porze południowej, kiedy najmocniej grzeje słońce, odpoczywa zmęczony i spragniony; siedzi na kamiennej ławce po wyczerpującej pracy głoszenia królestwa Bożego. W głębi za Jego plecami rozciąga się panorama Samarii. Widzimy kamienne mury miasta Sychar, otwartą bramę, wiodącą do niego, szczelnie przylegające do siebie zabudowania domostw z dobrze widocznymi oknami, drzwiami i tarasami. Miasto jest rozległe i ma ciekawą, bardzo solidną kamienną architekturę. Gdzieniegdzie pomiędzy domami widoczne są też tryskające zielenią drzewa, w tym najbardziej charakterystyczne dla tamtego klimatu – strzeliste cyprysy.

Czytaj więcej O tej wersjiSamarytanka przy studni
Syn Marnotrawny

Syn Marnotrawny

Dnia 22 II 1922 roku Leonard Stroynowski podpisał z jezuitami umowę, w której zobowiązał się do wykonania sześciu kartonów – projektów mozaik, przewidzianych na łuki międzyarkadowe w nawie głównej bazyliki Najświętszego Serca Jezusa w Krakowie. Miał je wykonać w ciągu sześciu miesięcy, licząc od dnia 1 marca 1922 roku. Tematy mozaik wybrał kierownik artystyczny budowy kościoła, o. Józef Tuszowski SJ.Już w październiku tego roku projekty były gotowe. Kamyczki mozaikowe z firmy Societa Anonima Industria Mosaici e Vetri Artistici sprowadził z Wenecji brat Wojciech Pieczonka SJ i rozpoczął realizację dzieła. Ułożenie tych mozaik trwało sześć lat, dokładnie do kwietnia 1928 roku.

Czytaj więcej O tej wersjiSyn Marnotrawny
Polscy święci w hołdzie Najświętszemu Sercu Pana Jezusa

Polscy święci w hołdzie Najświętszemu Sercu Pana Jezusa

Kontynuujemy opis fryzu mozaikowego w Bazylice Najświętszego Serca Pana Jezusa.

      Po prawej stronie centralnie umieszczonej postaci Chrystusa ukazany jest pochód świętych, który rozpoczyna św. Stanisław ze Szczepanowa, biskup i męczennik. Święty ubrany jest w bogato zdobioną kapę liturgiczną z wysokim kołnierzem i dobrze widocznymi na niej wspaniałymi zdobieniami haftów, przedstawiającymi świętych. Na głowie nosi mitrę, a na lewej ręce ma przewieszony manipularz, o prawe ramię oparty jest jego pastorał, ozdobiony szlachetnymi kamieniami. Biskup klęczy ze złożonymi rękami, odzianymi w czerwone rękawiczki. U jego stóp widnieją leżące dwie zielone palmy, symbol męczeństwa. Jedna z nich stanowi atrybut św. Wojciecha, który klęczy tuż za nim.

Czytaj więcej O tej wersjiPolscy święci w hołdzie Najświętszemu Sercu Pana Jezusa