Jubileusz konsekracji kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Jubileusz konsekracji kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Setna rocznica konsekracji jezuickiego kościoła Serca Jezusa w Krakowie przy ul. Mikołaja Kopernika będzie uroczyście obchodzona 29 maja 2021 roku. Świątynia nosi tytuł bazyliki mniejszej – otrzymała go w 1960 roku od świętego papieża Jana XXIII (1881-1963).

Kasata jezuitów, dokonana przez papieża Klemensa XIV w 1773 roku, sprawiła, że zakon ten utracił swoje kościoły i posiadłości. Po przywróceniu jezuitów w całym świecie w 1814 roku przez papieża Piusa VII ojcowie i bracia zakonni powrócili do Krakowa w 1867 roku i zamieszkali w domu wynajętym od kanoników laterańskich przy kościele Bożego Ciała na Kazimierzu. Rok później zakupili w dzielnicy Wesoła w Krakowie od spadkobierców Piotra Józefa Szyryna (1800-1866) kilka posiadłości, w tym dom zajezdny, który w 1869 roku zaczęli przebudowywać na kaplicę pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego. Została ona poświęcona 5 lutego 1871 roku przez ks. prowincjała jezuitów Kaspra Szczepkowskiego. Szybko okazała się ona za mała dla działalności duszpasterskiej, podjęto więc plany wybudowania nowego kościoła pod takim samym wezwaniem. Kaplica została rozebrana w 1912 roku, a architekt Franciszek Mączyński w roku 1913 wybudował na jej miejscu dwupiętrowy budynek przeznaczony dla jezuitów.

Czytaj więcej O tej wersjiJubileusz konsekracji kościoła Serca Jezusowego w Krakowie
Projekty jezuickiego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Projekty jezuickiego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

W związku z setną rocznicą konsekracji jezuickiego kościoła Serca Jezusa w Krakowie przy ul. Kopernika 26, przypadającą na 29 maja 2021 roku, kontynuujemy tematykę związaną z powstaniem tej świątyni (obecnie noszącej tytuł bazyliki mniejszej), rozpoczętą w styczniowym numerze (89/2021) miesięcznika „Modlitwa i Służba”, katolickiego stowarzyszenia Apostolstwa Modlitwy. Sięgam w tym artykule między innymi do kart historii miesięcznika „Posłaniec Serca Jezusowego” (wydawanego od 1872 roku), a zawieszonego przez Wydawnictwo WAM w 2017 roku.

Czytaj więcej O tej wersjiProjekty jezuickiego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie
Z kart historii budowy nowego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Z kart historii budowy nowego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Do napisania tego tekstu wykorzystałem najlepsze opracowanie na ten temat, zawarte w książce ks. dr. Jerzego Kontkowskiego SJ pt.: Jezuicki kościół Serca Jezusa w Krakowie, wydanej przez Wydawnictwo WAM w 1994 roku w Krakowie w bardzo niskim nakładzie. Publikacja ta liczy 395 stron i posiada jeszcze dodatkowo134 czarno-białe ilustracje. Zawiera ona materiał z pracy doktorskiej tego autora, obronionej w 1989 roku w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Wykorzystałem także informacje zawarte w jezuickim piśmie „Nasze Wiadomości – Pamiętnik Prowincji Galicyjskiej Towarzystwa Jezusowego”, tom III z lat 1910-1912 str. 69-79, w którym ks. Jarosław Rejowicz SJ zamieścił artykuł pt.: Poświęcenie kamienia węgielnego pod nowy kościół Serca Jezusowego w Krakowie. Zachowuję przy tym oryginalną pisownię.

Czytaj więcej O tej wersjiZ kart historii budowy nowego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie
Bazylika Serca Jezusa w Krakowie

Bazylika Serca Jezusa w Krakowie

Wybitne dzieło architektury młodopolskiej i sztuki sakralnej XX stulecia – jezuicki kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa w Krakowie został zbudowany w latach 1909-1912 r. według projektu Franciszka Mączyńskiego (1874-1947).

Prace wykończeniowo-wyposażeniowe trwały długo z powodu I wojny światowej i przeciągnęły się do konsekracji (29 V 1921 r. ), dokonanej przez ks. bpa sufragana krakowskiego Anatola Nowaka, i były jeszcze kontynuowane aż do roku 1933. Świątynia ta miała jednoczyć Polaków żyjących wówczas pod zaborami i rozproszonych po świecie. Kult Serca Jezusa szerzony w naszym Narodzie miał pomóc w procesie dojrzewania wiary przez pogłębienie osobistej więzi z Bogiem i przez zawierzenie Jemu swego życia. Na konsekrację nie mógł przyjechać generał zakonu ks. Włodzimierz Ledóchowski, ale w liście do prowincjała ks. Stanisława Sopucha SJ wyraził swą radość i napisał: w tak wielką świątynię zmienia się kapliczka Serca Jezusowego na Wesołej (…) w chwili, gdy zmartwychwstała Polska do dawnej powraca świetności.

Czytaj więcej O tej wersjiBazylika Serca Jezusa w Krakowie
Ku czci Serca

Ku czci Serca

W lOO-LECIE WMUROWANIA KAMIENIA WĘGIELNEGO POD JEZUICKI KOŚCIÓŁ SERCA JEZUSA W KRAKOWIE

W roku 1868 w Krakowie w dzielnicy Wesoła przy ul. Kopernika 26 jezuici kupili posiadłość: park, ogród i pięć budynków. Niedługo potem na kaplicę zakonną pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa przebudowano tzw. dom zajezdny. Prowincjał jezuitów Kasper Szczepkowski poświęcił ją 28 VIII 1870 r. Po 42 latach została ona rozebrana, a na jej miejscu architekt Franciszek Mączyński (1874-1947) wybudował dwupiętrowy budynek: dom pisarzy i furtę zakonną. Teraz nabożeństwa zaczęto odprawiał już w nowo wybudowanej zakrystii przy powstającym kościele Serca Jezusa. Inicjatorem wybudowania nowej świątyni był, w 1903 r., prowincjał Włodzimierz Ledóchowski.

Czytaj więcej O tej wersjiKu czci Serca
Adoracja Chrystusa przez stany Narodu polskiego

Adoracja Chrystusa przez stany Narodu polskiego

[ciąg dalszy z majowego (2003 r.) Posłańca Serca Jezusowego]

Kolejna grupa adorująca Jezusa to przedstawiciele stanu chłopskiego. Dwie kobiety i mężczyzna w stroju krakowskim oraz góral. Tuż obok nich klęczy robotnik oraz zakonnica szarytka, opiekująca się porzuconymi dziećmi. Cała grupa jest bardzo barwna, ożywia pastelowy fryz mozaiki. Strój krakowski kobiet prezentuje się wspaniale. Jedna z nich, czyniąc w geście adoracji bardzo niski skłon, wyciąga przed siebie ręce ze splecionymi dłońmi. Ubrana jest w katanę, spod rękawów której wystają białe mankiety bluzki. Ma na sobie spódnicę i niebiesko-zieloną zapaskę, na której widnieją czerwone kwiaty. Na głowie ma zawiązaną białą czepcową chustę. Z jej szyi spływają sznury czerwonych korali. Tuż za nią klęczy młoda kobieta, także w stroju krakowskim. Na wysokości podbródka trzyma uniesione ręce i ma splecione dłonie. Patrzy z głęboką wiarą na Jezusa. Na jej głowie również widzimy chustę czepcową, a na szyi sznury czerwonych korali. Przez rękę ma przerzuconą wełnianą wzorzystą bronowicką chustę. Za kobietami klęczy chłop w krakowskim stroju z szeroko rozpostartymi ramionami. W ten spontaniczny sposób wyraża on swą wiarę. Jest ubrany w kremową wełnianą sukmanę, spod której wystaje fragment szerokiego skórzanego ozdobnego pasa. Pod szyją ma białą koszulę, zasznurowaną czerwoną wstążką. Na jego twarzy widać charakterystycznie wystające kości policzkowe, piękne niebieskie oczy, orli nos i sumiaste wąsy. Włosy ma ciemne, gładko przyczesane.

Czytaj więcej O tej wersjiAdoracja Chrystusa przez stany Narodu polskiego
Adoracja Chrystusa Króla przez stany Narodu polskiego

Adoracja Chrystusa Króla przez stany Narodu polskiego

Fryz mozaikowy Piotra Stachiewicza, znajdujący się w górnej części prezbiterium Bazyliki Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie, przedstawia Zbawiciela adorowanego przez polskich świętych i błogosławionych oraz przez poszczególne stany Narodu polskiego. W kwietniowym PSJ (4/2003) omówiliśmy prawą (patrząc od strony Jezusa stojącego w centrum) część tej kompozycji. Teraz omówimy postacie z lewej części fryzu; symbolizują one stany Narodu polskiego i tworzą barwny pochód przez jego historię.

Czytaj więcej O tej wersjiAdoracja Chrystusa Króla przez stany Narodu polskiego