Jubileusz konsekracji kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Jubileusz konsekracji kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Setna rocznica konsekracji jezuickiego kościoła Serca Jezusa w Krakowie przy ul. Mikołaja Kopernika będzie uroczyście obchodzona 29 maja 2021 roku. Świątynia nosi tytuł bazyliki mniejszej – otrzymała go w 1960 roku od świętego papieża Jana XXIII (1881-1963).

Kasata jezuitów, dokonana przez papieża Klemensa XIV w 1773 roku, sprawiła, że zakon ten utracił swoje kościoły i posiadłości. Po przywróceniu jezuitów w całym świecie w 1814 roku przez papieża Piusa VII ojcowie i bracia zakonni powrócili do Krakowa w 1867 roku i zamieszkali w domu wynajętym od kanoników laterańskich przy kościele Bożego Ciała na Kazimierzu. Rok później zakupili w dzielnicy Wesoła w Krakowie od spadkobierców Piotra Józefa Szyryna (1800-1866) kilka posiadłości, w tym dom zajezdny, który w 1869 roku zaczęli przebudowywać na kaplicę pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego. Została ona poświęcona 5 lutego 1871 roku przez ks. prowincjała jezuitów Kaspra Szczepkowskiego. Szybko okazała się ona za mała dla działalności duszpasterskiej, podjęto więc plany wybudowania nowego kościoła pod takim samym wezwaniem. Kaplica została rozebrana w 1912 roku, a architekt Franciszek Mączyński w roku 1913 wybudował na jej miejscu dwupiętrowy budynek przeznaczony dla jezuitów.

Czytaj więcej O tej wersjiJubileusz konsekracji kościoła Serca Jezusowego w Krakowie
Projekty jezuickiego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Projekty jezuickiego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

W związku z setną rocznicą konsekracji jezuickiego kościoła Serca Jezusa w Krakowie przy ul. Kopernika 26, przypadającą na 29 maja 2021 roku, kontynuujemy tematykę związaną z powstaniem tej świątyni (obecnie noszącej tytuł bazyliki mniejszej), rozpoczętą w styczniowym numerze (89/2021) miesięcznika „Modlitwa i Służba”, katolickiego stowarzyszenia Apostolstwa Modlitwy. Sięgam w tym artykule między innymi do kart historii miesięcznika „Posłaniec Serca Jezusowego” (wydawanego od 1872 roku), a zawieszonego przez Wydawnictwo WAM w 2017 roku.

Czytaj więcej O tej wersjiProjekty jezuickiego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie
Z kart historii budowy nowego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Z kart historii budowy nowego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie

Do napisania tego tekstu wykorzystałem najlepsze opracowanie na ten temat, zawarte w książce ks. dr. Jerzego Kontkowskiego SJ pt.: Jezuicki kościół Serca Jezusa w Krakowie, wydanej przez Wydawnictwo WAM w 1994 roku w Krakowie w bardzo niskim nakładzie. Publikacja ta liczy 395 stron i posiada jeszcze dodatkowo134 czarno-białe ilustracje. Zawiera ona materiał z pracy doktorskiej tego autora, obronionej w 1989 roku w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Wykorzystałem także informacje zawarte w jezuickim piśmie „Nasze Wiadomości – Pamiętnik Prowincji Galicyjskiej Towarzystwa Jezusowego”, tom III z lat 1910-1912 str. 69-79, w którym ks. Jarosław Rejowicz SJ zamieścił artykuł pt.: Poświęcenie kamienia węgielnego pod nowy kościół Serca Jezusowego w Krakowie. Zachowuję przy tym oryginalną pisownię.

Czytaj więcej O tej wersjiZ kart historii budowy nowego kościoła Serca Jezusowego w Krakowie
Historyczny obraz

Historyczny obraz

Obraz malarza Jerzego Kossaka (1886-1955) Cud nad Wisłą to wieloplanowe dzieło batalistyczne, namalowane na płótnie farbami olejnymi w 1930 roku. Jest on obecnie w prywatnym posiadaniu. Druga wersja tego samego obrazu znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Płótno ukazuje ważny moment w obronie co dopiero uzyskanej przez Polskę wolności, zagrożonej przez militarne działania bolszewików.

Czytaj więcej O tej wersjiHistoryczny obraz
Kościół św. Barbary i jego zabytki

Kościół św. Barbary i jego zabytki

Kościół św. Barbary w Krakowie jest niewielką, gotycką, ceglaną świątynią przy Placu Mariackim, wzniesioną w latach 1338-1402. Pierwotnie pełnił funkcję kaplicy cmentarnej.  Budowlę powiększono pod koniec XIV wieku. W 1583 roku kościół został przekazany jezuitom. Kazania wygłaszał tutaj ks. Piotr Skarga SJ, kaznodzieja nadworny króla Zygmunta III Wazy. W 1687 roku kościół został przebudowany przez jezuickiego architekta ks. Stanisława Solskiego (1622-1701), który dodał od wschodniej strony absydę, podwyższył wnętrze i wykonał nowe, kolebkowe sklepienie. Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku przejęła go Krakowska Kongregacja Kupiecka, a w roku 1796 bożogrobcy. Od 1874 roku wrócił do jezuitów. Pod kościołem spoczywają szczątki jezuity, ks. Jakuba Wujka (+1597), pierwszego tłumacza Biblii na język polski. Na przełomie XXI wieku jezuici dokonali gruntownej renowacji tej wspaniałej świątyni.

Czytaj więcej O tej wersjiKościół św. Barbary i jego zabytki
Katedra Wawelska

Katedra Wawelska

Boże w Twojej dobroci dla ludzi mieszkasz w domu modlitwy, aby Twoja łaska, której stale nam udzielasz, uczyniła z nas świątynię Ducha Świętego jaśniejącą blaskiem cnotliwego życia. Nasze ziemskie świątynie są obrazem Kościoła, Oblubienicy Chrystusa, którą nieustannie uświęcasz, aby weszła do Twojej chwały, jako matka radująca się z niezliczonych dzieci.

Prefacja Kościół Oblubienicą Chrystusa i Świątynią Ducha Świętego
Czytaj więcej O tej wersjiKatedra Wawelska
Kolumna biczowania – starożytna relikwia pasyjna

Kolumna biczowania – starożytna relikwia pasyjna

Znany i ceniony historyk Kościoła, zmarły w Krakowie w 2014 roku ksiądz profesor Jan Kracik w książce pt. Relikwie, wydanej w 2002 roku, napisał: Nasza doraźna i uboga w środki wyrazu pamięć o obecnych w kościele relikwiach byłaby dla dawnych pokoleń równie niepojęta jak dla nas poziom ich fascynacji ową obecnością i jej rozliczne konsekwencje. Skoro jednak relikwie zagrały parę melodii w orkiestrze wieków, warto się w nie wsłuchać. Cokolwiek bowiem przez stulecia ogniskowało tęsknoty i nadzieje milionów ludzi, absorbując ich emocje, czas, trud i materialne środki – warte jest poznania.

Czym są relikwie?

Czytaj więcej O tej wersjiKolumna biczowania – starożytna relikwia pasyjna
Bazylika Serca Jezusa w Krakowie

Bazylika Serca Jezusa w Krakowie

Wybitne dzieło architektury młodopolskiej i sztuki sakralnej XX stulecia – jezuicki kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa w Krakowie został zbudowany w latach 1909-1912 r. według projektu Franciszka Mączyńskiego (1874-1947).

Prace wykończeniowo-wyposażeniowe trwały długo z powodu I wojny światowej i przeciągnęły się do konsekracji (29 V 1921 r. ), dokonanej przez ks. bpa sufragana krakowskiego Anatola Nowaka, i były jeszcze kontynuowane aż do roku 1933. Świątynia ta miała jednoczyć Polaków żyjących wówczas pod zaborami i rozproszonych po świecie. Kult Serca Jezusa szerzony w naszym Narodzie miał pomóc w procesie dojrzewania wiary przez pogłębienie osobistej więzi z Bogiem i przez zawierzenie Jemu swego życia. Na konsekrację nie mógł przyjechać generał zakonu ks. Włodzimierz Ledóchowski, ale w liście do prowincjała ks. Stanisława Sopucha SJ wyraził swą radość i napisał: w tak wielką świątynię zmienia się kapliczka Serca Jezusowego na Wesołej (…) w chwili, gdy zmartwychwstała Polska do dawnej powraca świetności.

Czytaj więcej O tej wersjiBazylika Serca Jezusa w Krakowie
Szopka autorstwa Karola Muszkieta w Bazylice Jezuitów w Krakowie

Szopka autorstwa Karola Muszkieta w Bazylice Jezuitów w Krakowie

Karol Muszkiet (ur. 1904 w Sokalu,  zm. 1993 w Krakowie)

Rzeźbiarz, konserwator i historyk sztuk. Studia rzeźbiarskie rozpoczął pod kierunkiem Xawerego Dunikowskiego i Konstantego Laszczki. Edukację artystyczną kontynuował w rzymskiej Accademia delle Belle Arti. Wszechstronnie przygotowany artysta, zajmował się zarówno twórczością własną, jak i działalnością konserwatorską. W okresie międzywojennym wykonał szereg prac konserwatorsko-dekoracyjnych, m.in. rozety stropu sali Senatorskiej na Wawelu, projekty „głów wawelskich” oraz prace związane z architekturą. W czasie okupacji wskutek wysiedlenia przez Niemców z Wawelu, gdzie mieszkał od 1936, stracił prawie cały przedwojenny dorobek artystyczny. W 1940 roku wraz z prof. Jareckim interweniował w niemieckim zarządzie Wawelu w sprawie uratowania i przewiezienia z Wawelu rzeźb Xawerego Dunikowskiego, po jego aresztowaniu przez Niemców. Po wojnie, głównie w latach sześćdziesiątych, był także autorem ważnych realizacji konserwatorskich.

Czytaj więcej O tej wersjiSzopka autorstwa Karola Muszkieta w Bazylice Jezuitów w Krakowie